საიტზე მიმდინარეობს ტექნიკური სამუშაოები

კრემლის მეგობრები

Nouvel observateur 25.02.-03.03 2010

kremlis megobrebi

vensan Joveri

 

prezident medvedevis viziti safrangeTSi aRizianebs adamianis uflebaTa damcvelebs da aRSfoTebs sagareo saqmeTa saministros, samxedro istebliSmentsa da kontrdazvervis samsaxurebs.

 

2009 wlis 7 noembers eliseis sasaxleSi (safrangeTis prezidentis rezidencia) filosofosi andre gluqsmani stumrobs safrangeTis prezidents nikola sarkozis. gluqsmanis mizania prezidents esaubros erTaderT sakiTxze: ruseTisTvis «mistralis» tipis samxedro xomaldis miyidvaze. filosofosma icis, rom es sakiTxi kamaTis sagania respublikis maRal eSelonebSi da imedovnebs daarwmunos Tavisi megobari prezidenti, rom gadaifiqros es garigeba. «me mas vuTxari, yveba andre gluqsmani, rom warmoudgenelia safrangeTma putins miyidos msgavsi nageboba, rom ruseTi rCeba saxifaTo qveynad, romelic ar asrulebs Tavis valdebulebebs, da rom es iqneba saSineli Sedegebis momtani precendenti».

adamianis uflebaTa damcvelebs axsovT, Tu raodeni simkacriT laparakobda nikola sarkozi putinis reJimis Sesaxeb winasaarCevno periodSi, rogor gmobda is CeCneTSi Cadenil danaSaulebebs da Sirakiseuli yaidis realpolitikas. Tavis mxriv respublikis prezidentma ar daiviwya, rom yofilma maoistma mxari dauWira mis kandidaturas 2007 wlis saarCevno kampaniis yvelaze gadamwyvet momentSi. Sesabamisad is Tavazianad usmens filosofoss. « saubari erTob megobruli iyo, ixsenebs andre gluqsmani, magram me maleve mivxvdi, rom is veraviTar Sedegs ver gamoiRebda, radgan gadawyvetileba ukve miRebuli iyo : safrangeTi uTuod gayidda am xomalds da sul metad da metad gaxdeboda kremlis Tanamzraxveli. »

davarqmevT amas Tanamzraxvelobas, ubralod dabrmavebas Tu interesebis kargad gaangariSebas, udavoa, rom ukve Tvrameti Tvea nikola sarkozim wamoiwyo safrangeTis ramdenadac STambeWdavi, imdenad moulodneli daaxloeba ruseTTan – daaxloeba, romelic aSfoTebs adamianis uflebaTa damcvelebs, orseis sanapiros (sagareo saqmeTa saministro) Tanamdebobis pirebs, kontrdazvervis samsaxurebs da eliseis sasaxleSi prezidentis anturaJis wevrebsac ki.

«rusebis gacivilureba»

«sarko-amerikelis» moulodneli Semobruneba ruseTisken dasabamsYiRebs qarTuli krizisidan, rac udaod gaxldaT safrangeTis prezidentis mTavari miRweva sagareo politikis sferoSi. Tavad nikola sarkozi darwmunebulia, rom im zafxuls man saswaulebrivi Zalismieri qmedeba moaxdina : moarjula rusuli daTvi. «2008 wlis agvistos, Cven ruseTis Sekaveba movaxerxeT », gvarwmunebs prezidentis mrCeveli politikur sakiTxebSi Jan-david leviti. mas Semdeg, respublikis prezidenti darwmunebulia rom daeufla kremlis binadrebTan, gansakuTrebiT ki e.w. reformatorTan, dimitri medvedevTan urTierTobis xelovnebas. prezidents miaCnia, romAam ukanasknelTan ndobiT aRsavse urTierToba daamyara. Tavis anturaJTan saubrebSi is amtkicebs kidec, rom icis, Tu rogor moaxerxos «rusebis gacivilureba». «fiqrobde, rom flobde Zlevamosili ruseTis morjulebis xelovnebas, es niSnavs adamianis fsiqikis Tvisobriv Secvlas», miaCnia ruseTis specialistsa da istorikoss, elen karer d’ankoss, romelsac Tavisi svlebi aqvs eliseis sasaxleSi. Mmagram sakiTxavia, xom ar imyofeba nikola sarkozi iluziebis tyveobaSi Tavis rolTan mimarTebaSi 2008 wlis agvistos ? « rusebma genialuri svla gaakeTes, gviyveba elen karer d’ankosi, romelmac cota xnis win isadila dimitri medvedevTan. maT moaCvenes dasavleTs, TiTqos Tbilisis aRebas apirebdnen, da rom daxmareba sWirdebodaT konfliqtis SesaCereblad. es xom ubralod sasaciloa ! » Sesabamisad, respublikis prezidentma daTvi ki ar moarjula, rogorc Tavad miaCnia, aramed gaeba karga xniT adre momzadebul xafangSi.

asea Tu ise, es moulodneli Semobruneba sruliad akmayofilebs frangul-rusuli daaxloebis permanentul mxardamWerebs – mewarmeebisa da rusofonebisgan Semdgar erTgvar lobis. Bbunebrivia, rom ruseTis es megobrebi (pragmatikosebic da romantikosebic) erTob SeZrwunebulni iyvnen nikola sarkozis prezidentad arCevis Semdeg. isini aRmerTeben Jak Siraks, romelmac axalgazrdobaSi « evgeni onegini » Targmna da romelmac, xelisuflebaSi yofnisas, Camoayaliba RerZi parizi-berlini-moskovi buSis amerikis sawinaamRdegod. mravalma maTganma Tavi amoyo erTgvar klubSi –« frangul-rusul dialogSi », romelic yofilma prezidentma Seqmna vladimir putinTan erTad 2004 wels. klubis erT-erTi Tanaprezidenti kompania Total –is generaluri direqtoria (kristof de marJeri). Aam erTob elitarul klubSi ganuwyvetliv imeoreben, rom adamianis uflebebis sakiTxi ar unda gansazRvravdes qveynebs Soris urTierTobebs, rom safrangeTi ar aris saTanadod warmodgenili ruseTSi da rom is (safrangeTi) mxolod mecxre savaWro partnioria ruseTisa germaniaze, holandiaze da italiaze sakmaod ukan. « amJamindeli ekonomikuri krizisis dros cxviris awevis dro ar aris », gviTxra « dialogis » erT-erTma wevrma anonimurobis Senaxvis pirobiT. dResdReobiT es lobi Tavs mSvidad grZnobs. « parizSi ukve xvdebian, rom ruseTi, romelic ar imsaxurebs dRevandel katastrofiul imijs, erTob perspeqtiuli savaWro bazaria », gveubneba mari-elen berari, « Sirakis fondis » xazinadari da metad aqtiuri pirovneba frangul-rusul biznesSi. « rusomania modis safrangeTSi ! » gaxarebuli gvamcnobs Jan de boSu, premieri fransua fionis oridan (igor mitrofanovTan erTad) erTi mrCeveli, romelic srulyofilad flobs puSkinis enas.

branlis sanapiros «didi yurebi»

samagierod bevrni, maT Soris saxelmwifos umaRles sferoebSi, am daaxloebas naadrevad, uzneod da, SesaZloa, saxifaTodac ganixilaven. maTi azriT, arsebuli faqtebis simravlem unda gamoafxizlos rogorc eliseis sasaxle, aseve matinioni (premieris rezidencia) TavianTi « rusomaniisgan ». pirvel rigSi es aris moskovis mier 2008 wlis agvistos cecxlis Sewyvetis SeTanxmebis arSesruleba, romelsac dimitri medvedevTan erTad xeli moawera nikola sarkozim da romliTac esoden amayobs safrangeTis prezidenti. Semdeg aRsaniSnavia gasul wels ruseTSi JurnalistTa, opozicionerTa da adamianis uflebebis damcvelTa mkvlelobebis aTobiT SemTxveva, romlebic dRemde ar aris gamoZiebuli. Aamas garda arCevnebis gayalbeba (Tumca fransua fionma ganacxada gasul noembers, rom « ruseTi demokratiaa »...), Tavisufali presis Seviwroeba da moqalaqeTa Sekrebis uflebis ugulvebelyofa dedaqalaqsa Tu regionebSi, piradi sakuTrebis daucveloba, kremlis mravalricxovani tiradebi natos winaamRdeg, rusuli armiis manevrebi natos sazRvrebTan, da bolos, rusi jaSuSebis aqtiuroba safrangeTSi.

kontrdazvervis samsaxurebi udaod yvelaze ufro TavSekavebulad xvdebian am frangul-rusul daaxlovebas. 2008 wlis zafxulSi safrangeTis Sida dazvervis centralurma sammarTvelom (DCRI -Direction Centrale du Renseignement Intérieur – Seiqmna 2008 wlis 1 ivliss ori sadazvervo samsaxuris – generaluri dazvervis centraluri sammarTvelos da erovnuli teritoriis meTvalyureobis sammarTvelos bazaze da imyofeba Sss-s daqvemdebarebaSi) sagangaSo nota moumzada qveynis xelisuflebas parizSi ruseTis sadazvervo samsaxurebis (kerZod СВР - Служба Внешней Разведки) gaaqtiurebis Sesaxeb. notaSi naTqvamia, rom arasdros 1985 wlidan moyolebuli, safrangeTSi rus jaSuSTa raodenoba ar yofila aseTi Warbi da rom arasdros es CrdiloeTidan mosuli agentebi 007, ar yofilan ase aqtiurebi. erT-erTi parizeli maRalCinosnis TqmiT, DCRI –s xalxma amas win moipova informacia parizSi ruseTis saelCoSi СВРs axali agentebis gamoCenis Sesaxeb.

yovelive am informaciaze dayrdnobiT, orseis sanapirom acnoba matinionsa da eliseis sasaxles, rom franguli diplomatia erTob TavSekavebulad xvdeba garigebas ruseTisTvis parizis branlis sanapiroze mdebare prestiJuli teritoriis miyidvis Sesaxeb. teritoria, sadac amJamad imyofeba safrangeTis mTavari meteorologiuri samsaxuri (Météo France) emezobleba 60-mde samsaxurebriv sakuTrebaSi myof binasa Tu saxelmwifo dawesebulebas, romlebic eliseis sasaxlis balansze imyofebian. Kkremli am adgilas apirebs parizSi pirveli marTlmadidebluri taZris aSenebas, romelic uSualod moskovis sapatriarqos iqneba daqvemdebarebuli. Sesabamisad, DCRI –s azriT, СВРs teqnikur samsaxurebs iq ar unda gauWirdeT « didi yurebis » dayeneba zemoxsenebuli binebisa da dawesebulebebis mosasmenad, andac ufro Sorsac ki.

es argumenti ver gamodga imdenad damajereblad, rom xeli SeeSala mieyidaT ruseTisTvis zemoxsenebuli teritoria Tebervlis dasawyisSi. finansTa saministros Tu daverwmunebiT, garigeba Sedga sruliad gamWvirvale tenderis kvalobaze. Tumca erik vertma (safrangeTis finansTa ministri) ar isurva arc sxva SesaZlo myidvelebis vinaobis gamJRavneba (Nouvel observateur – is wyaroebiT kanada da saudis arabeTi) da arc kremlis memkvidreobis dacvis samsaxurebis mier SemoTavazebuli Tanxis dasaxeleba (60 milion evroze meti). Mman arc is mogviTxro, Tu rogor daukavSirda ruseTis elCi safrangeTSi aleqsandr orlovi matinions da Seatyobina, Tu raoden mniSvnelobas aniWebs misi qveyana parizis SuagulSi esoden simboluri mniSvnelobis nagebobis aRmarTvas da rom am garigebaze uari ganxilul iqneba rogorc aramegobruli Jesti.  gamWvirvale Tu ara, es « garigeba didi gamarjvebaa moskovisTvis », gvamcno Jan de buaSum.

orseis sanapiro aseve cudi TvaliT uyurebs gasul noembers fransua fionis TandaswrebiT frangul EDF da GDF-Suez-is mier xelmoweril savaWro SeTanxmebebs  rusul gigant « gazpromTan ».  EDF –s rac Seexeba, yvelaferi 2008 wlis ivlisSi daiwyo, saqarTveloSi omamde raodenime dRiT adre. eleqtromomaragebis kompanias (EDF) gadawyvetili hqonda konkurencia gaewia GDF-sTvis. EDF –is gazis seqtoris axalma patronma, bruno leskerma SesTavaza « gazproms » monawileobis miReba axali gazsadenis mSeneblobaSi, romelic uSualod daakavSirebs ruseTsa da evrokavSirs ukrainis gverdis avliT. problema is aris, rom es sruliad politikuri proeqti, SemuSavebuli kremlis mier, isaxavs miznad « CaZiros » gazsadenis mSeneblobis sxva proeqti, romelsac mxars uWers aSS, iseve rogorc evrokomisia da romelic, Tavis mxriv, gverds auvlis... ruseTs (igulisxmeba nabukos proeqti). 2009 wlis zafxulSi bruno leskerma Semoiara safrangeTis administraciuli dawesebulebebi, rom « gaeyida » Tavisi gegma. Aam Semovlisas, is siZneleebs waawyda. kerZod, mas daupirispirda evropul saqmeTa axali saxelmwifo mdivani, pier leluSi. Aam ukanasknels arafris gagoneba ar surda : man moiTxova Sekreba eliseis sasaxleSi, sadac ganacxada, rom usafuZvloa ruseTTan ormxrivi garigebebis wamowyeba maSin, rodesac ZalaSi Sedis lisabonis SeTanxmebebi, romlebic iTvaliswineben energomomargebis erTobliv marTvas. seqtembris TveSi ise Canda, TiTqos leluSma gaimarjva brZolaSi. Mmagram, gvian Semodgomaze, sarkozi niSnavs EDF –is axal Tavmjdomares – anri prolios, romelic rusul-franguli « dialogis » wevria. Aam ukanasknels ar gasWirvebia eliseis sasaxlis da miTumetes matinionis darwmuneba, rom uyuradRebod datovon leluSis mosazrebebi. Sesabamisad, noembris TveSi SeTanxmebas xeli moewera orseis sanapirosa da miT ufro evrokomisiis Sexedulebebis gaTvaliswinebis gareSe.

magram arsebobs kidev erTi sakiTxi, romlis irgvliv ar wydeba kamaTi respublikis mmarTvel wreebSi : ruseTisTvis « mistralis » klasis xomaldis gaxmaurebuli miyidva. xomaldis, romelic erTdroulad aris uzarmazari vertmfrenmzidi, didi raodenobis piradi Semadgenlobis gadamyvani, mmarTvelobis integrirebuli centri da sadesanto funqciebis mqone nageboba. SesaZlebelia iTqvas, rom am sakiTxis irgvliv Sors varT erTsulovnebisgan. 2009 wlis zafxulSi safrangeTis Tavdacvis ministri, erve moreni atyobinebs rusebs, rom is mzad aris garigebis gansaxilvelad. TiTqmis imavdroulad iwyeba am garigebisadmi winaamRdegobis organizeba. oqtombris SuaSi winaaRmdegoba imdenad Zlieria, kamaTi imdenad intensiuri, rom nikola sarkozi iwvevs eliseis sasaxleSi ZiriTad moqmed pirebs, raTa moisminos maTi argumentebi da miiRos gadawyvetileba. gayidvis momxreTa upirveles rigebSi imyofebian erve moreni da premieri fransua fioni. isini amtkiceben, rom « mistralis » dakveTa (da Semdgom, rogorc Cans kidev ramodenime sxva msgavsi xomaldis) gadaarCens sen-nazerSi mdebare gemTSeneblobis centrs. garda amisa, maTi TqmiT, SeuZlebelia, rom ruseTi konfliqtSi imyofebodes mTels msofliosTan da rom evropam mas unda gauwodos daxmarebis xeli. Sesabamisad, Tuki gvinda, rom aRmosavleli didi mezobeli partniorad vaqcioT, mas unda ndobiT moveqceT kidec. samagierod, sagareo saqmeTa ministri bernar kuSneri ufro uaris momxrea. « es moralisa da politikuri realizmis sakiTxia », ityvis is mogvianebiT, rom axsnas sakuTari TavSekaveba. da bolos, aris kaci, romelic mtkiced uarze dgas : safrangeTis SeiaraRebuli Zalebis gaerTianebuli Stabis ufrosi, admirali eduard gio (Edouard Guillaud). admirali, romelic Tanamdebobrivad pasuxismgebelia iaraRis gayidvis sakiTxebze eliseis sasaxlis winaSe, Civis, rom erve morenma mas winaswar ar Seatyobina SesaZlo garigebis Sesaxeb. magram, Tu daverwmunebiT erT-erT frang maRalCinosans, admirals sxva, bevrad ufro seriozuli argumentebi mohyavs : is ambobs, rom yovelive emuqreba Cveni natos wevri mokavSireebis, kerZod baltiispireTis qveynebis da rumineTis usafrTxoebas, romlebmac, ukrainasa da saqarTvelosTan erTad ganaxorcieles oficialuri demarSebi. admirali gio aseve ambobs « aqamde aravis ar miuyidia rusebisTvis msgavsi SeiaraReba » da rom es iqneba saxifaTo precendenti. man aseve Seaxsena damswreT, rom amaswinaT erT-erTma maRali Tanamdebobis rusma samxedrom (laparakia admiral vladimir visockize) ganacxada, rom « msgavsi xomaldiT Savi zRvis floti saqarTvelos ormoc wuTSi daikavebda ocdaeqvsi saaTis nacvlad ».

magram, admiralma giom ver SeZlo nikola sarkozis darwmuneba. TaTbiris dasasruls respublikis prezidentma, axali RerZi parizi-moskovis moTxovnilebebidan gamomdinare, neba darTo molaparakebebis wamowyebaze « mistralis » miyidvis Sesaxeb da winaswari TaTbirebis Catarebaze sami sxva xomaldis gayidvis Taobaze. is arafers etyvis amis Sesaxeb andre gluqsmans, romelsac miiRebs TavisTan sami kviris Semdeg. windaxeduli xalxi amtkicebs, rom Tuki garigeba Sedgeba, « mistralis » klasis ramodenime gemi aSendeba sankt-peterburgSi mdebare « CrdiloeTis gemTsaSenebel qarxanaSi », romelic ekuTvnis putinTan daaxloebul oligarqs, sergei pugaCovs. es is sergei pugaCovia, romelmac Seisyida gazeTi France soir da apirebs am memarjvene speqtris yoveldRiuri gamocemis xelaxla gamoSvebas martis Sua ricxvebidan, safrangeTSi adgilobrivi arCevnebis or turs Soris. xeli xels bans ?

 

 

 

 

Nouvel observateur 25.02.-03.03 2010

moskovis kalami

safrangeTis televiziis pirveli arxis (TF1) sainformacio gamoSvebebis yofili wamyvani da Semdeg ki amave arxis ucxoeTis ganyofilebis direqtori bernar volkeri (miuxedavad imisa, rom TiTon is amas uaryofs), safrangeTSi ruseTis propagandis gamwev ZiriTad figurad gvesaxeba. is  aseve inglisur-belgiuri kompania GPlus-is erTerTi warmomadgenelia parizSi, anu kompaniisa, romelic 2006 wlidan moyolebuli lobirebs kremlisa da « gazpromis » interesebs evropaSi. GPlus-is meSveobiT, bernar volkeri wers an redaqtirebs rusi Cinosnebis werilebs frangul presaSi, kremls rCeva-darigebebs awvdis Tu ra strategia airCion parizel JurnalistebTan mimarTebaSi, rusebs safrangeTis sagareo saqmeTa saministros sakiTxebSi akvalianebs da frangi ministrebis (magaliTad, ekonomikis, mrewvelobisa da dasaqmebis ministris, kristin lagardis) saqmian Sexvedrebs awyobs « gazpromis » SefebTan. Tavisufal dros, bernar volkeri leqciebs kiTxulobs politikur mecnierebaTa institutSi. romel saganSi, ar ikiTxavT ? JurnalistikaSi.